Đội tuyển Việt Nam tại Olympic Thiên văn và Vật lý Thiên văn quốc tế năm 2026

 Kỳ thi năm nay quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự. Có gần 500 đại biểu quốc tế tới sự kiện này, trong đó có 320 thí sinh - quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Đoàn Việt Nam có 10 thí sinh.

IOAA 2026 là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn; đồng thời mở rộng giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế. Việc đăng cai Kỳ thi phù hợp với định hướng phát triển giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Đây cũng là dịp giới thiệu hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, an toàn, thân thiện, giàu bản sắc và mến khách tới bạn bè quốc tế.

Phát biểu chào mừng tại lễ khai mạc, ông Vũ Đại Thắng, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội bày tỏ sự vui mừng và vinh dự được đăng cai tổ chức kỳ thi năm nay.

"Với nền tảng về giáo dục, nghiên cứu và nguồn nhân lực, cùng quyết tâm đổi mới mạnh mẽ, Hà Nội đang hướng tới trở thành một trung tâm có sức cạnh tranh về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, một điểm kết nối ngày càng quan trọng giữa các nhà khoa học, chuyên gia, cơ sở nghiên cứu và những tài năng trẻ của Việt Nam với khu vực và thế giới. Trong tiến trình đó, việc đăng cai IOAA 2026 có ý nghĩa thiết thực đối với Hà Nội. Một kỳ thi khoa học quốc tế có sự tham gia của những học sinh tài năng, các nhà khoa học và nhà giáo từ nhiều quốc gia là cơ hội để Thủ đô tiếp cận những ý tưởng mới, thúc đẩy giao lưu học thuật và khơi dậy mạnh mẽ hơn niềm say mê khoa học trong thế hệ trẻ”- Chủ tịch UBND TP Hà Nội chia sẻ.

Trong bài phát biểu, ông Aniket Sule - Chủ tịch Ủy ban Olympic Thiên văn và Vật lý Thiên văn cho rằng  sự kiện là là cơ hội để các đoàn được trải nghiệm và cảm nhận một phần chiều sâu lịch sử và những giá trị giàu truyền thống của Hà Nội.

Tại lễ khai mạc Olympic Thiên văn và Vật lý Thiên văn quốc tế năm 2026

 Chủ tịch Ủy ban Olympic Thiên văn và Vật lý Thiên văn cũng cho biết để tổ chức một sự kiện quốc tế quy mô lớn giữa lòng thủ đô Hà Nội đòi hỏi những nỗ lực đặc biệt lớn lao . Một số quốc gia có đoàn tham dự đã trực tiếp cảm nhận sự hiệu quả trong phối hợp giữa các Sở, Bộ, ngành để hỗ trợ giải quyết các trường hợp có vướng mắc về cấp thị thực cho thành viên đoàn, cho tới công tác đảm bảo an ninh và tổ chức các hoạt động tham quan trong chương trình.

“Những vất vả ấy có thể không dễ dàng được nhìn thấy, nhưng chúng tôi luôn ghi nhận và trân trọng tất cả những công việc thầm lặng được thực hiện phía sau sự kiện này”- ông Aniket Sule chia sẻ.

Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế được tổ chức lần đầu vào năm 2007 tại Chiang Mai, Thái Lan. Kỳ thi IOAA 2026 tại Hà Nội đánh dấu bước phát triển về quy mô khi quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ gồm 67 đội, trong đó có 65 đội quốc tế và 02 đội Việt Nam, với 320 thí sinh chính thức tranh tài (tăng gần 100 thí sinh so với kỳ trước).

Điểm khác biệt của IOAA 2026 không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở việc sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3 và Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16 m, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer; phần mềm chấm thi Olympify.

Kỳ thi diễn ra với các phần: Thi Lý thuyết (thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn), thi phân tích dữ liệu (thí sinh phân tích, xử lý và diễn giải dữ liệu thiên văn), thi quan sát (gồm phần thi sử dụng kính thiên văn và phần thi tại Nhà chiếu hình vũ trụ). Ban tổ chức cũng có phương án điều chỉnh  lịch thi khi cần thiết liên quan tới điều kiện thời tiết, an toàn hoặc yêu cầu chuyên môn.

Ở phần thi đồng đội, thí sinh phối hợp giải quyết nhiệm vụ chuyên môn theo quy định của IOAA. Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh. Trưởng đoàn thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA. Kết quả, huy chương, giải thưởng và giấy chứng nhận được Hội đồng quốc tế và Ban Giám khảo xem xét, phê duyệt theo Điều lệ IOAA.

Theo cơ cấu giải thưởng,  có 60% thí sinh đạt giải (gồm Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, Huy chương Đồng, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt).

Việt Nam  tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Kể từ lần đầu tham gia IOAA năm 2016 tại Ấn Độ, đội tuyển Việt Nam với nòng cốt là học sinh Hà Nội đã liên tục gặt hái thành tích cao qua các kỳ thi tại Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan, Brazil...

Bên cạnh các phần thi, Ban Tổ chức bố trí chương trình giao lưu văn hóa và tham quan những di sản, danh thắng tiêu biểu của Hà Nội như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng, giúp bạn bè quốc tế cảm nhận sâu sắc về truyền thống hiếu học và nét đẹp văn hóa ngàn năm văn hiến của Hà Nội.

Theo chương trình, Lễ khai mạc Kỳ thi diễn ra từ ngày 26/09 tại Đại học Phenikaa. Các phần thi và hoạt động giao lưu sẽ được tổ chức từ ngày 27/09 đến ngày 3/10. Lễ Bế mạc và trao giải sẽ được tổ chức vào lúc 15h00 ngày 04/10 tại Đại học Phenikaa.